Ułatwienia dostępu

Skip to main content

Sposoby finansowania działań organizacji pozarządowych

08 maja, 2024

Sposobów finansowania działalności organizacji pozarządowych w Polsce jest wiele. Pomocy organizacjom udziela zarówno sektor publiczny, jak i osoby prywatne. Organizacje utrzymują się również ze składek członków, zbiórek publicznych czy fundrasingu. 

W Polsce często wymienia się dwa podejścia do finansowania organizacji pozarządowych: pierwsze to pojmowanie organizacji pozarządowej jako formy charytatywnej i drugie traktujące organizacje trzeciego sektora jako wykonawcę zadań publicznych. Niezależnie od tego, jak pojmujemy organizacje pozarządowe, możemy wymienić co najmniej kilkanaście źródeł ich finansowania:

Dotacje

Jest to bezzwrotna forma pomocy najczęściej pochodząca ze środków publicznych – z budżetu państwa czy z budżetu jednostek samorządowych. Dotacje mogą też pochodzić ze środków prywatnych np. z fundacji udzielającej granty. Dotacje są przyznawane na określony cel, który jest spójny z celami określonymi w statucie organizacji. Aby otrzymać dotację, należy przygotować projekt w formie oferty, wniosku czy listu intencyjnego. Zazwyczaj dotacje przyznawane są w drodze konkursu. Szczególną formą dotacji są tzw. dotacje w trybie 19a, które przyznają samorządy. Sposób przyznawania dotacji w trybie z art. 19a jest uproszczony, tzn. nie wymaga ogłaszania konkursu przez administrację publiczną. Maksymalna wysokość, jaką można otrzymać w ramach tego trybu to 10 tysięcy złotych w jednym półroczu. Dotacje te przyznawane są na działania trwające do 90 dni.

Publiczne źródła finansowania

Podstawową formą zlecania zadań publicznych są otwarte konkursy ofert na realizację
zadań publicznych, które są adresowane do organizacji pozarządowych i innych podmiotów non profit działających w sferze pożytku publicznego.

1,5% podatku

Od tego roku osoby fizyczne mogą przekazywać na rzecz organizacji pożytku publicznego nie 1 a 1,5% swojego podatku. Prawo do uzyskania pieniędzy z 1,5 % mają wyłącznie organizacje pożytku publicznego OPP. Pieniądze z 1,5% organizacje mogą wydać tylko na prowadzenie działalności pożytku publicznego.

Zbiórki publiczne

Zbiórka publiczna polega na zbieraniu pieniędzy bądź rzeczy w miejscach publicznych i musi być zarejestrowana na portalu zbiórki gov.pl. W tym miejscu warto zaznaczyć, że prowadzenie zbiórek pieniędzy bez wymaganego zgłoszenia jest wykroczeniem, za które grozi kara grzywny do 5 tysięcy złotych. Do zbiórek publicznych zaliczane są też zbiórki polegające np. na wpłatach na konto on-line.

Składki członkowskie

Składki członkowskie mogą być pobierane w stowarzyszeniach zarówno zwykłych jak i rejestrowych. Ponadto środki zgromadzone ze składek mogą być przeznaczone tylko na realizację celów statutowych.

Dary rzeczowe i darowizny pieniężne

Osoby fizyczne oraz prawne np. spółki, firmy mogą przekazywać organizacjom pieniądze lub dary rzeczowe w formie darowizny. Także same organizacje, które posiadają osobowość prawną, mogą przekazywać dary rzeczowe innej organizacji. Darowizny mogą otrzymywać fundacje oraz każde zarejestrowane stowarzyszenie, w tym stowarzyszenie zwykłe.

Działalność gospodarcza organizacji

Organizacja pozarządowa może prowadzić działalność gospodarczą, jednak działalność ta nie może być działalnością dominującą organizacji. W rezultacie w ramach działalności gospodarczej organizacja może prowadzić sprzedaż usług lub towarów z zyskiem. Jednak zyski z działalności gospodarczej muszą zostać przeznaczone na cele statutowe organizacji. Podjęcie działalności gospodarczej wymaga rejestracji w KRS.

Odpłatna działalność pożytku publicznego

Odpłatna działalność pożytku publicznego to możliwość sprzedaży (pobierania opłat) usług lub towarów bez zysku („po kosztach”). Działalność taka nie może przynosić zysku, tj. przychody z nią związane muszą równać się kosztom. Odpłatną działalność pożytku publicznego może prowadzić każda organizacja – status organizacji pożytku publicznego nie jest wymagany. Ponadto nie występuje w przypadku tego typu działalności konieczność zarejestrowania działalności gospodarczej.

Aukcje charytatywne

Organizacje pozarządowe mogą organizować aukcje charytatywne. Należy jednak pamiętać, że z tą formą pozyskiwania funduszy wiąże się szereg obowiązków.

Pożyczki

W przypadku zaistnienia takiej potrzeby organizacje pozarządowe – podobnie jak każdy inny podmiot – mogą korzystać z pożyczek. Pożyczka dla NGO może zostać udzielona w banku, przez inną organizację, a nawet przez osobę prywatną (np. członka samej organizacji).

Loterie

W ramach loterii losujący wygrywają nagrody, a dochód ze sprzedaży losów przeznaczany jest na cele społecznie użyteczne. Loteria może być prowadzona w ramach innej imprezy (np. festynu lub koncertu). Niekiedy organizacja loterii może wymagać zgłoszenia lub uzyskania zezwolenia (zależy to od wysokości puli nagród).

Fundrasing

Polega na zaplanowanym oraz cyklicznym zdobywaniu funduszy poprzez zwracanie się o wsparcie działalności organizacji do potencjalnych darczyńców tj. do osób indywidualnych, przedsiębiorstw, innych organizacji pozarządowych lub instytucji rządowych i samorządowych. W tym celu można skorzystać w usług fundraiserów. W ostatnim czasie pojawiło się duże zapotrzebowanie na tego typu usługi, co widać między innymi, po rosnącej liczbie ogłoszeń o pracę dla fundraiserów.

Sponsoring

Środki finansowe lub rzeczowe na rzecz organizacji pozarządowej mogą zostać przekazane przez sponsora. Sponsoring polega na wzajemnych świadczeniach sponsora i sponsorowanego. W rezultacie sponsor daje do dyspozycji sponsorowanego ustaloną kwotę pieniędzy lub inne zasoby, a sponsorowany wykonuje uprzednio uzgodnione świadczenia, które przyczyniają się do realizacji celów promocyjnych sponsora. Sponsoring jest bardzo często spotykany, zwłaszcza w stowarzyszeniach sportowych, gdzie klub (stowarzyszenie) promuje sponsora m.in. oficjalnym nastroju sportowym. Sponsoring może być zastosowany w organizacjach prowadzących działalność gospodarczą. 

Finansowanie społeczne (Crowdfunding) 

Crowdfunding to pozyskiwanie środków za pośrednictwem internetowych platform crowdfundingowych na specyficzne działania lub projekty. 

Chcesz pozyskać dofinansowanie na działalność organizacji? Potrzebujesz wsparcia w złożeniu wniosku? Chcesz skonsultować treść składanej oferty? Chcesz dowiedzieć się więcej? Wybierz najbliższy Lokalny Inkubator NGO, skontaktuj się i umów się na doradztwo już dziś!

Źródło: