Ułatwienia dostępu

Skip to main content

Dostępność stron internetowych

20 marca, 2024

Wszystkie strony internetowe i aplikacje mobilne podmiotów publicznych muszą być dostępne cyfrowo. Wynika to z przepisów prawa. Dowiedz się, co dokładnie oznacza dostępność strony i  jakie warunki powinny być spełnione?

Dostępność strony ma na celu umożliwienie tego, aby z witryn internetowych mogli korzystać wszyscy, bez wykluczenia żadnej grupy społecznej. Konkretnie chodzi tu o osoby mające różnego rodzaju niepełnosprawności, czyli: niedowidzące, niedosłyszące, niewidome, niepełnosprawne ruchowo, cierpiące na padaczkę fotogenną, a także z zaburzeniami funkcji poznawczych. 

Wszystkie strony internetowe i aplikacje mobilne podmiotów publicznych muszą być dostępne cyfrowo. Wynika to z Ustawa z 4 kwietnia 2019r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.

Celem dostępności strony jest umożliwienie im korzystania z każdej witryny tak samo, jak w przypadku osób w pełni sprawnych. Dzięki temu będą mieć taki sam dostęp do wszystkich treści, multimediów oraz świadczonych przez witryny usług. 

Od maja 2012 r. obowiązuje w Polsce prawo, które nakłada na wszystkie instytucje publiczne obowiązek posiadania serwisów internetowych dostępnych dla osób niepełnosprawnych według zasad wskazanych w specyfikacji WCAG 2.03. 

WCAG to skrótowiec od Web Content Accessibility Guidelines, czyli wytycznych dotyczących dostępności treści internetowych. Wytyczne WCAG wyjaśniają, jak tworzyć strony internetowe i aplikacje aby udostępnić je osobom z niepełnosprawnościami np. wzroku, słuchu, ruchu, ale też z niepełnosprawnością intelektualną czy zaburzeniami poznawczymi.

Strony internetowe i aplikacje mobilne, które spełniają wytyczne WCAG nazywane są dostępnymi cyfrowo.

Struktura WCAG 2.1

WCAG 2.1 opiera się na 4 zasadach:

  • postrzegalność,
  • funkcjonalność,
  • zrozumiałość,
  • solidność (w polskim i unijnym prawie określana jako kompatybilność).

Zasady te dotyczą wszystkich elementów strony i aplikacji – kodu, treści i sposobu ich działania. Żeby je wdrożyć muszą zaangażować się wszyscy odpowiedzialni za te obszary na stronie lub w aplikacji.
Zasady WCAG 2.1 są podzielone na 13 wytycznych. Każda wytyczna jest z kolei podzielona na określone wymagania („kryteria sukcesu”).

Zasada 1: Postrzegalność

Użytkownicy powinni korzystać ze strony internetowej lub aplikacji za pomocą dostępnych dla nich zmysłów. Można to osiągnąć między innymi przez:

  • alternatywy tekstowe dla treści nietekstowych (np. opis alternatywny do zdjęć i grafik, z których skorzystają osoby niewidome),
  • transkrypcje tekstowe materiałów audio i filmów,
  • napisy i audiodeskrypcje do filmów,
  • logiczną strukturę treści (nagłówki, listy itp.),
  • odpowiednie znaczniki dla każdej funkcji (formularzy i tabel danych), aby relacje między treścią były poprawnie zdefiniowane
  • wyróżnienia, które nie opierają się jedynie na kolorze,
  • kolory tekstu, które są wyraźnie widoczne na kolorze tła,
  • czytelność i widoczność treści i funkcji gdy rozmiar tekstu zostanie zwiększony o 200%,
  • niepublikowanie obrazów tekstu,
  • responsywność – automatyczne dostosowywanie się widoku do szerokości ekranu urządzenia użytkownikami.
Zasada 2: Funkcjonalność

Użytkownicy powinni znajdować i używać treści oraz funkcji, niezależnie od tego, jak nawigują (np. za pomocą samej klawiatury, samej myszy). Można to osiągnąć między innymi przez:

  • możliwość obsłużenia wszystkiego za pomocą samej klawiatury,
  • opcję  odtwarzania, wstrzymywać i zatrzymywać poruszające się treści
  • brak migających treści i możliwość wyłączania ruchomych elementów przez użytkownika,
  • link pozwalający przeskoczyć szybko do treści („przejdź do treści”)
  • zrozumiałe i pasujące do treści tytuły stron,
  • zrozumiałe linki, których treść wyraźnie mówi dokąd prowadzą
  • nagłówki, które jasno opisują treści i etykiety jasno opisujące co wpisać w dane pole formularza,
  • dobrą widoczność elementu, który jest w danym momencie wybrany za pomocą klawiatury (fokus),
  • unikanie złożonych gestów na ekranach dotykowych lub zapewnienie dla nich prostszej alternatywy,
  • możliwość wyłączania i zmiany skrótów klawiaturowych.
Zasada 3: Zrozumiałość

Użytkownicy powinni rozumieć treści i sposób działania strony lub aplikacji. Można to osiągnąć między innymi przez:

  • prosty język (bez zbędnych słów i urzędniczego żargonu),
  • unikanie trudnych dla użytkowników słów i wyrażeń lub ich wyjaśnienie w prosty sposób,
  • wyjaśnienia do skrótów i akronimów,
  • określenie w kodzie strony/aplikacji w jakim języku jest jej treść,
  • spójny wygląd i działanie elementów na wszystkich podstronach,
  • widoczne i zrozumiałe etykiety przy każdym polu formularza,
  • dostępne i zrozumiałe komunikaty błędów w formularzach i podpowiedzi jak je poprawić.
Zasada 4: Solidność

W polskim i unijnym prawie ta zasada nazywana jest „kompatybilnością”. Spełnienie zasady solidności opisanej we WCAG oznacza spełnienie kompatybilności opisanej w prawie.
Treści i funkcje powinny działać poprawnie w wielu różnych programach użytkowników (np. przeglądarkach internetowych oraz czytnikach ekranu osób niewidomych).

Można to osiągnąć między innymi przez:

  • prawidłowy kod, zgodny ze standardem sieciowym HTML,
  • dostępne dla użytkowników korzystających z technologii asystujących informacje o statusie/stanie,
  • zgłaszanie przez technologie asystujące pojawiających się ważnych komunikatów czy okien modalnych.

Lista kontrolna

Lista kontrolna jest narzędziem do samodzielnego badania strony internetowej pod kątem jej dostępności cyfrowej dla osób z niepełnosprawnościami. 
Przy jej pomocy można ocenić czy strona internetowa jest zgodna ze standardami WCAG 2.1 i z ustawą z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.
Lista kontrolna jest zbiorem pytań, które pozwalają wykryć zdecydowaną większość problemów dostępnościowych na stronie internetowej. Wytyczne WCAG oraz listę kontrolną można znaleźć na stronie rządowej Tutaj.

Jak sprawdzić dostępność strony internetowej? Na czym polega dostępność strony? Chcesz dowiedzieć się więcej? Wybierz najbliższy Lokalny Inkubator NGO, skontaktuj się i umów się na doradztwo już dziś!

Źródło: www.gov.pl, www.power.gov.pl, www.webiso.pl
Foto: www.webiso.pl