Ułatwienia dostępu

Skip to main content

Partnerstwa w realizacji zadań publicznych

09 lutego, 2024

Organizacje pozarządowe mogą wykonywać zadania publiczne powierzone im przez organy samorządu terytorialnego. Na jakich zasadach i jakie są formy takiej współpracy?

Organizacje pozarządowe, obok sektora publicznego i prywatnego, działają na rzecz dobra publicznego. Jednostka samorządowa może powierzyć organizacjom pozarządowym wykonanie zadania publicznego, nawet gdy nie posiadają one statusu organizacji pożytku publicznego. 

Partnerstwa na realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe

Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wymaga, aby urząd, który dysponuje pieniędzmi oraz chce zlecić część swoich zadań organizacjom pozarządowym, ogłosił w tym celu otwarty konkurs ofert. Mówi o tym artykuł 11 ustawy:

„Organy administracji publicznej powierzają w sferze zadań publicznych realizację zadań publicznych organizacjom pozarządowym. Wspieranie oraz powierzanie zadań odbywa się po przeprowadzeniu otwartego konkursu.”

Podstawową formą przekazywania publicznych pieniędzy organizacjom pozarządowym jest przekazanie dotacji na realizację powierzonych zadań publicznych. Środki publiczne mogą również trafiać do organizacji w formie zamówień publicznych.

Warto tutaj przypomnieć, jakie sfery zadań publicznych są ujęte i wymienione w ustawie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie sfera zadań publicznych obejmuje między innymi zadania z zakresu:

  • działalności charytatywnej,
  • działania na rzecz osób niepełnosprawnych,
  • upowszechniania i ochrony praw konsumentów,
  • ekologii i ochrony zwierząt,
  • podtrzymywania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej,
  • działania na rzecz mniejszości narodowych.

Organizacja pozarządowa, która przyjmuje zlecenie realizacji zadania publicznego, zobowiązuje się do wykonania zadania w zakresie i na zasadach określonych w umowie. Warto pamiętać, że organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego musi zawrzeć taką umowę.

Na podstawie oferty realizacji zadania publicznego, złożonej przez organizacje pozarządowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego uznając celowość realizacji tego zadania, może zlecić tej organizacji z pominięciem otwartego konkursu ofert, realizację zadania publicznego o charakterze lokalnym lub regionalnym.

Ale finansowe formy współpracy to nie tylko zlecanie organizacjom pozarządowym realizacji zadań publicznych i przekazywanie dotacji. Ustawa przewiduje także inne możliwości finansowej współpracy administracji z sektorem pozarządowym – umowy partnerskie, partnerstwo publiczno-prywatne oraz inicjatywy lokalne. 

Wymienia się sześć  form współpracy finansowej administracji z sektorem pozarządowym:

  1. powierzanie wykonywania zadania publicznego wraz z udzieleniem dotacji na sfinansowanie jego realizacji
  2. wspieranie wykonywania zadania publicznego wraz z udzieleniem dotacji na częściowe dofinansowanie jego realizacji
  3. inicjatywy lokalne 
  4. umowy partnerstwa
  5. partnerstwo publiczno-prywatne 
  6. umowy międzynarodowe dotyczące niepodlegających zwrotowi środków ze źródeł zagranicznych 

Szczególnym trybem jest przekazywanie organizacjom bezzwrotnych środków na podstawie umów międzynarodowych – dotyczy to przede wszystkim funduszy strukturalnych Unii Europejskiej, których dystrybucją zajmują się instytucje publiczne.

Partnerstwa publiczno-prywatne

Możliwość realizacji projektów w partnerstwie została określona w obowiązującym od 20 grudnia 2008 r. artykule 28a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z późn. zm.) . Przepis ten określa ogólne zasady realizacji projektów partnerskich oraz zasady wyboru partnerów spoza sektora finansów publicznych przez projektodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych. Inaczej mówiąc Partnerstwo w rozumieniu ustawy oznacza nieinstytucjonalne porozumienie autonomicznych podmiotów, realizujących wspólnie konkretny projekt.

Na stronie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej znajdujemy specjalną zakładkę dotycząca partnerstwa publiczno-prywatnego i czytamy tam, że PPP może być stosowane w sektorze transportu, służby zdrowia, energii, mieszkalnictwa, edukacji czy rewitalizacji miast. Jest to wspólna realizacja przedsięwzięcia, oparta o podział zadań i ryzyk pomiędzy podmiotem publicznym i partnerem prywatnym.
Specyfika PPP pozwala na istotne zwiększenie skuteczności i efektywności realizacji usług publicznych, nawet w przypadku braku niezbędnych środków publicznych po stronie podmiotów publicznych.

To realizacja zadań publicznych przez podmioty prywatne nie tylko przedsiębiorców, ale również przez organizacje pozarządowe prowadzące działalność gospodarczą.

Wspieranie oraz powierzanie zadań może nastąpić na zasadach i w trybie przepisów o partnerstwie publiczno-prywatnym albo na podstawie umów międzynarodowych, jeżeli na realizację określonego zadania publicznego będą przekazywane niepodlegające zwrotowi środki ze źródeł zagranicznych.

Polityka rządu w zakresie rozwoju PPP zakłada wykorzystywanie PPP jako alternatywnej, równoważnej z tradycyjnymi metodami, realizacji zadań publicznych.

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej zgodnie z rządową strategią oraz ustawą o PPP pełni funkcję Centralnej Jednostki PPP Na stronie ministerstwa znajduje się też baza potencjalnych projektów PPP. 

Co oznacza partnerstwo publiczno-prywatne? Na czym polega partnerstwo publiczno-prywatne? Chcesz dowiedzieć się więcej? Wybierz najbliższy Lokalny Inkubator NGO, skontaktuj się i umów się na doradztwo już dziś!

Źródło: www.lexlege.pl, www.poradnik.ngo.pl
Foto: www.pexels.com