Ułatwienia dostępu

Skip to main content

Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami w organizacjach pozarządowych

31 stycznia, 2024

Zatrudnienie w organizacjach pozarządowych osób z niepełnosprawnością to nie tylko realizacja ważnych celów społecznych, ale i działanie niosące realne korzyści ekonomiczne.

Organizacje pozarządowe mogą być pracodawcami, możliwości tej nie należy łączyć z koniecznością prowadzenia działalności gospodarczej (i odwrotnie). Jest wiele przykładów organizacji mających pracowników etatowych, finansowanych w ramach środków pochodzących z dotacji, składek członkowskich, darowizn, czy odpisu 1,5% podatku. Zatrudnienie na umowę o pracę nie jest jednak w trzecim sektorze powszechne – tylko kilkanaście procent organizacji posiada pracowników etatowych.

Zatrudnienie pracowników z orzeczeniem z punktu ekonomicznego opłaca się podmiotom zatrudniającym. Pracodawca zyskuje finansowo poprzez redukcję obowiązkowych wpłat PFRON, dofinansowanie do wynagrodzeń PFRON, dotacje do adaptacji i wyposażenia miejsca pracy, refundację innych obciążeń. Pracodawca, który zatrudni osobę niepełnosprawną bezrobotną lub poszukującą pracy, może ubiegać się o zwrot 60% wynagrodzenia oraz składek na ubezpieczenie społeczne tego pracownika. Konieczne jest podpisanie umowy ze starostą. Dodatkowo osoba niepełnosprawna musi być zatrudniona przez co najmniej 12 miesięcy.

Osobą niepełnosprawną w Polsce jest osoba, która uzyskała odpowiednie orzeczenie, lub osoba, która we własnym przekonaniu nie jest sprawna (niepełnosprawność prawna i biologiczna – takie wyróżnienie stosuje się w spisie powszechnym). Jednak regulacje dotyczące niepełnosprawnych, w tym regulacje ważne z punktu widzenia pracodawcy, odwołują się do niepełnosprawności potwierdzonej orzeczeniem wydanym przez właściwy organ.

Osoba niepełnosprawna mająca prawne potwierdzenie swojej niepełnosprawności to osoba posiadająca orzeczenie o:
– stopniu niepełnosprawności,
– niezdolności do pracy/ grupie inwalidzkiej.

Jedną z podstawowych zasad prawa pracy jest, wynikający z Kodeksu Pracy, zakaz dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny. Przepis ten zakazuje dyskryminacji także z powodu niepełnosprawności.
Jednym z praktycznych zastosowań zasady niedyskryminacji jest spoczywający na pracodawcy obowiązek dokonania niezbędnych racjonalnych usprawnień, związanych z niepełnosprawnością danego pracownika. Osoba niepełnosprawna powinna zasygnalizować jakie zmiany są niezbędne, żeby była w stanie wykonywać pracę, a pracodawca – działając w ramach swoich możliwości organizacyjnych i finansowych – powinien te zmiany wprowadzić.

Fundacje i stowarzyszenia skupiają szczególnych ludzi. Ich działalność nie jest, bowiem nastawiona na osiąganie zysków, lecz realizowanie wspólnych idei i celów. Dlatego też stowarzyszenia i fundacje są idealnym miejscem zatrudnienia dla osób, które ze względu na chorobę i długą przerwę w pracy nie mogą się odnaleźć na współczesnym rynku pracy. Nie dotyczy to wyłącznie organizacji działających na rzecz osób niepełnosprawnych, lecz wszystkich, które są gotowe wykorzystać ten ogromny potencjał. 

Dzięki środkom unijnym realizowany był w ostatnich latach przez Stowarzyszenie Klon/ Jawor projekt promujący zatrudnianie osób niepełnosprawnych w trzecim sektorze – „NGO: sprawni. Niepełnosprawni – pełnosprawni pracownicy organizacji pozarządowych”. Coraz więcej organizacji pozarządowych otwiera się na osoby niepełnosprawne, a decydują o tym nie tylko względy finansowe. Znaczenie mają wspomniane już aspekty związane z zarządzaniem zasobami ludzkimi w organizacjach oraz ich cele społeczne. Do trzeciego sektora zaczyna docierać fakt, że zatrudnienie osób niepełnosprawnych nie jest kosztowne, a umożliwia organizacji rozwój i profesjonalizację. NGO, dając im szansę zatrudnienia, dają szansę również sobie na pozyskanie profesjonalnych pracowników przy jednoczesnym zmniejszeniu kosztów zatrudnienia.

Warto wspomnieć też o tym, że wiele organizacji pozarządowych od lat prowadzi bardzo intensywne działania w obszarze aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami. W efekcie dysponują ogromnym doświadczeniem i wiedzą, którą warto wykorzystać w kontekście zwiększenia poziomu wsparcia zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami w instytucjach publicznych.

Ponadto NGO często współpracują z instytucjami rynku pracy by możliwie efektywnie gospodarować środkami przeznaczonymi na aktywizację osób, których niepełnosprawność ma wpływ na wykonywaną pracę. 

Międzynarodowe badania pokazują finansowe korzyści z zatrudniania osób z niepełnosprawnością. 
Według raportu badawczego z 2018 roku, Accenture we współpracy z Disability: IN i American Association of People with Disabilities firmy, które zatrudniały osoby z niepełnosprawnością osiągnęły lepsze wyniki niż firmy niezatrudniające takich osób. W raporcie przeanalizowano wyniki finansowe 140 firm w przeciągu czterech lat, 45 firm które uznano za wiodące w obszarach związanych z zatrudnianiem osób z niepełnosprawnością miały o 28% wyższe przychody, dwukrotnie wyższy dochód netto o 30% wyższą marże niż inne firmy. Analiza Accenture ujawniła również, że PKB w USA może wzrosnąć nawet o 25 miliardów dolarów, jeśli więcej osób z niepełnosprawnością będzie zatrudnianych w firmach.

Chcesz dowiedzieć się więcej o możliwościach zatrudnienia w organizacji pozarządowej oraz przepisów dotyczących zatrudnienia? Nie wiesz jakie się z tym wiążą obowiązki? Chcesz skonsultować treść umowy lub innych dokumentów kadrowych? Nie wiesz jak się do tego przygotować? Wybierz najbliższy Lokalny Inkubator NGO, skontaktuj się i umów się na doradztwo już dziś!

Źródło: www.poradnik.ngo.pl, www.tus.org.pl, www.publicystyka.ngo.pl, www.newsroom.accenture.com
Foto: www.pexels.com