Ułatwienia dostępu

Skip to main content

Dzień Wolontariusza

06 grudnia, 2023

5 grudnia obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Wolontariusza, czyli coroczne święto wolontariuszy i organizacji, które zajmują się wolontariatem na całym świecie. Jaka jest historia wolontariatu i jakie współcześnie występują jego formy?

Święto zostało ustanowione 17 grudnia 1985 roku przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Według definicji, którą znaleźć można w Ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, wolontariusz to osoba fizyczna, która ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje określone działania społeczne na rzecz organizacji pozarządowych lub innych instytucji, np. spółdzielni socjalnych, schronisk czy podmiotów leczniczych. Co istotne, z pracy wolontariuszy nie mogą korzystać podmioty komercyjne w ramach swojej działalności gospodarczej. Kto więc może zostać wolontariuszem? Wolontariuszem teoretycznie może zostać każdy, niezależnie od wieku czy doświadczenia, choć często organizacje pozarządowe szukając wolontariuszy stawiają pewne wymagania w zależności od tego jaki charakter ma praca wolontaryjna.

Wolontariusze mogą np. opiekować się osobami starszymi czy chorymi, pomagać dzieciom, zwierzętom, ale też podejmować się wielu innych prac, w zależności od potrzeb konkretnej instytucji. Do przykładowych zadań wykonywanych przez wolontariuszy w różnego rodzaju stowarzyszeniach i fundacjach należą proste prace biurowe, fundraising, dyżury na infoliniach, pisanie tekstów, administrowanie stroną internetową, współpraca przy kampaniach informacyjnych, wsparcie dużych wydarzeń i imprez oraz prace związane z bieżącą działalnością danej organizacji, zależnie od jej profilu.

Historia wolontariatu

Geneza bezpłatnej i dobrowolnej pracy wykonywanej dla innych sięga czasów starożytnych. W kulturze europejskiej istotny wpływ na rozwój tego typu działań wywarło chrześcijaństwo, w tym działalność zakonów. Znaczący rozwój różnych organizacji pomocowych nastąpił natomiast w XVIII, a zwłaszcza XIX wieku.

Za początek wolontariatu we współczesnym rozumieniu uznaje się jednak działania zapoczątkowane przez szwajcarskiego pacyfistę Pierra Cérésole (1879–1945) i założoną przez niego w 1920 roku międzynarodową organizację Service Civil International. SCI organizowała obozy dla wolontariuszy, którzy odbudowywali europejskie miasta ze zniszczeń wywołanych przez pierwszą wojnę światową, wspierali osoby poszkodowane przez wojnę i promowali pokojową współpracę międzynarodową.

Po drugiej wojnie światowej pojawiły się też inicjatywy – takie jak między innymi Coordinating Committee for International Voluntary Service (CCIVS) powołana w 1948 pod egidą UNESCO – wspierające różne organizacje wolontariackie. Dziś aktywną promocją i wspieraniem rozwoju wolontariatu zajmują się między innymi organy Unii Europejskiej.

Rodzaje wolontariatu

Wolontariat akcyjny –  rodzaj wolontariatu, który cechuje się krótkoterminowym zaangażowaniem wolontariusza. Nie wymaga on dłuższego wdrożenia i może być realizowany przez osoby w dowolnym wieku. W tej formie często realizowane są wszelkie kwesty, zbiórki pieniędzy np. w dzień Wszystkich Świętych na cmentarzach. Podobnie często prowadzone są zbiórki artykułów spożywczych w supermarketach przed świętami.

Wolontariat systematyczny (długoterminowy) – w przypadku tej formy wolontariatu mówimy o zaangażowaniu, które: po pierwsze zazwyczaj wymaga dłuższego wdrożenia, po drugie zaś trwa od kilku miesięcy do nawet kilku lat lub dłużej.

Wolontariat pracowniczy – ten rodzaj wolontariatu jest szczególnie praktykowany w międzynarodowych korporacjach. Dzieje się tak, ponieważ wolontariat pracowniczy to forma zaangażowania przynosząca korzyści obu stronom. Pracownicy nie muszą sami szukać czy sprawdzać organizacji, na rzecz których chcieliby się zaangażować – zamiast tego zostają im zaproponowane gotowe, sprawdzone propozycje. Z kolei działy HR czy CSR mogą łatwiej zmobilizować i zintegrować zespoły, którymi się opiekują. 

Wolontariat szkolny – wolontariat szkolny to nazwa, która odnosi się zarówno do tych rodzajów wolontariatu, w które angażują się uczniowie, jak i do rodzajów wolontariatu na rzecz dzieci i młodzieży szkolnej.

Wolontariat sportowy – blisko 1/3 działających w Polsce organizacji pozarządowych, korzystających z pracy wolontariuszy, to rozmaite stowarzyszenia i fundacje zajmujące się właśnie działalnością sportową. Wolontariat sportowy to rodzaj wolontariatu, bez którego trudno wyobrazić sobie dziś np. prawidłową organizację i zabezpieczenie bardzo popularnych masowych imprez biegowych.

Wolontariat międzynarodowy –  najczęściej są to te rodzaje wolontariatu, które polegają na zaangażowaniu wolontariuszy w miejscach poza krajem ich zamieszkania. Najczęściej (choć nie tylko) są to aktywności realizowane w ramach międzynarodowych projektów czy programów wymiany wolontariuszy.

Najpopularniejszymi formami wolontariatu międzynarodowego są wolontariaty misyjne, tzw. workcampy.

Są też inne formy wolontariatu, w ostatnim czasie coraz bardziej popularny jest wolontariat dla seniorów, hospicyjny, czy e-wolontariat.

Wybierając wolontariat najlepiej kierować się swoją pasją. Jednym z najlepszych powodów do wolontariatu jest pasjonowanie się określoną kwestią. Pomaganie daje o wiele większą satysfakcję, gdy robisz coś, co kochasz. Na początek warto wziąć sobie do serca dwie rady:

Najlepiej wybrać coś, co pasuje do naszych umiejętności i zainteresowań. Należy pomyśleć o swoich umiejętnościach i zainteresowaniach, takich jak wiedza i doświadczenie w danej dziedzinie i rozważyć zdolności, które chcielibyśmy rozwinąć. Chociażby mówienie w nowym języku.

Należy też pamiętać, aby wybrać coś, co odpowiada naszej dostępności. Na początek trzeba rozważyć swój harmonogram przy wyborze możliwości wolontariatu. Znaleźć taką opcję, która będzie pasowała do naszego planu tygodnia, tak byśmy mogli podejmować się pracy wolontariackiej tak często i długo, jak tylko chcemy.

Chcesz zostać wolontariuszem? A może Twoja organizacja współpracuje z wolontariuszami i potrzebujesz wsparcia? Jak przygotować się do współpracy z wolontariuszem? Jak skutecznie motywować do pracy społecznej? Chcesz dowiedzieć się więcej? Umów się na bezpłatne spotkanie z doradcą. Wybierz najbliższy Lokalny Inkubator NGO, skontaktuj się i umów się na doradztwo już dziś! 

Źródło: www.szlachetnapaczka.pl, www.zanimpomozesz.pl, www.dkms.pl
Foto: www.pexels.com