Ułatwienia dostępu

Skip to main content

Deklaracja współpracy na rzecz wsparcia i rozwoju społeczeństwa obywatelskiego

22 listopada, 2023

Deklarację taką pod koniec września podpisali przedstawiciele i przedstawicielki komitetów wyborczych koalicji prodemokratycznych. W Deklaracji jest mowa o tym, że nie ma powrotu do systematycznego marginalizowania aktywności obywatelskiej w życiu publicznym i paternalistycznego podejścia do organizacji obywatelskich, a systemu nie da się naprawić bez wysłuchania samych zainteresowanych i bez włączenia ich w przeprowadzanie odpowiednich reform.

Przypomnijmy, że 29 września odbyło się wydarzenie pod hasłem “Mamy pomysł na Polskę” z udziałem organizacji pozarządowych i partii politycznych. Na spotkaniu zostały przedstawione propozycje obywatelskie dla Polski przygotowane przez organizacje społeczne. Była to okazja do zabrania głosu dla przedstawicieli Komitetów Wyborczych na temat prezentowanych rozwiązań.

Uczestnicy wydarzenia rozmawiali wtedy głównie o budowie Polski, która zapewni wszystkim pełnię praw, nikogo nie wykluczy i w której wszyscy będą czuć się bezpiecznie.

Organizatorami wydarzenia byli: Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych, Fundacja im. Stefana Batorego, Stowarzyszenie 61/ Mamprawiewiedziec.pl i Inicjatywa “Nasz Rzecznik”.

Organizacje społeczne przez wiele miesięcy pracowały nad konkretnymi propozycjami, w jakim kierunku powinno zmierzać państwo i społeczeństwo. Cel jest jeden – naprawa Polski w określonych obszarach życia społecznego. I właśnie, aby zrealizować ten cel organizacje przygotowały gotowe rozwiązania, o których pisaliśmy TUTAJ.

Wybory 2023

17 października Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła wyniki wyborów parlamentarnych, w których Zjednoczona Prawica z wynikiem 35% głosów nie uzyskała wystarczającego poparcia do dalszego sprawowania władzy. Większy mandat zaufania uzyskały trzy ugrupowania pozostające do tej pory w opozycji: Koalicja Obywatelska, Trzecia Droga i Nowa Lewica, na które zagłosowało 54% wyborców.

To co okazało się sukcesem i nadzieją dla społeczeństwa obywatelskiego to frekwencja wyborcza. W wyborach udział wzięło 74% osób uprawnionych do głosowania, w tym niemal 70% ludzi młodych. Tak wysoka frekwencja nie tylko ustanowiła rekord w historii demokratycznej Polski, ale włączyła nasz kraj do czołówki 5 państwa europejskich o najwyższej frekwencji wyborczej. 

Organizacje społeczne, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom społecznym, sformułowały i przedstawiły również ponadpartyjne, obywatelskie propozycje zmian prawnych i konkretnych polityk społecznych w obszarze przywracania praworządności, ochrony praw kobiet, mniejszości, osób z niepełnosprawnościami, klimatu i środowiska, oświaty, kultury, mediów publicznych, aktywności społecznej. 

Działanie to wypływało z poczucia odpowiedzialności za kształt i przyszłość polskiego państwa i integralność naszej wspólnoty. Pokazaliśmy, że mamy pomysł na Polskę, w której każda i każdy może czuć się u siebie i uczestniczyć w tworzeniu dotyczących go rozwiązań; że potrafimy zainspirować ugrupowania polityczne do dialogu i programowej debaty – uzasadniają przedstawiciele zarządu Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych.

W listopadzie Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych wystosowała stanowisko w sprawie reformy zasad współpracy organizacji pozarządowych z władzami publicznymi. Wytyczyła w nim 3 filary, na których miałaby się oprzeć ta współpraca:

1. Zachowanie puli środków na działania organizacji i ich racjonalnym wydawaniu pod społeczną kontrolą.
2. Dialog z organizacjami obywatelskimi jako sposób tworzenia polityk publicznych i przygotowywania zmian prawno-organizacyjnych.
3. Włączanie organizacji pozarządowych jako rzeczywistych partnerów w proces odbudowy demokracji i realizacji zadań państwa.

Zdaniem OFOP, ciała dialogu, takie jak Rada Działalności Pożytku Publicznego czy Rada Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, w obecnym kształcie nie gwarantują reprezentatywnych konsultacji działań z organizacjami – z uwagi na określony sposób ich powoływania i ograniczone kompetencje. Zdaniem federacji, Komitet Pożytku Publicznego jest dysfunkcjonalny, nie działa, nie spełnia swoich pierwotnych założeń.

Rozwiązaniem o jakie  od lat zabiega Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych to stworzenie przestrzeni do stałego, zorganizowanego dialogu z organizacjami pozarządowymi na wzór Rady Dialogu Społecznego czy Komisji Trójstronnej zrzeszającej przedstawicieli rządu, samorządu i organizacji pozarządowych. 

Organizacje pozarządowe widzą konieczność konsultacji już na etapie zmian systemowych i organizacyjnych w ramach rządu, a także założeń i zmian legislacyjnych związanych z koniecznymi zmianami w Ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, ustawie o Narodowym Instytucie Wolności czy w obszarze sprawozdawczości i opodatkowania działań organizacji pozarządowych.

Mamy nadzieję na stworzenie przyjaznych mechanizmów i nowego systemu dialogu obywatelskiego, w tym realnych konsultacji publicznych, w których głos obywatelek i obywateli oraz organizacji pozarządowych będzie wysłuchany i uwzględniony. Jako największa, ponadbranżowa federacja zrzeszająca polskie organizacje pozarządowe oraz aktywna na arenie europejskiej, jesteśmy gotowi do partnerskiej współpracy i do wypracowania najlepszych rozwiązań służących społeczeństwu obywatelskiemu. – piszą przedstawiciele zarządu OFOP.

Apel

W celu zapewnienia właściwych instytucjonalnych ram do tego włączenia na etapie prac parlamentarnych, OFOP zwrócił się do polityków z sejmowych i senackich komisji z prośbą o odzwierciedlenie powyższej gwarancji w Regulaminach Sejmu i Senatu poprzez:
– włączenie spraw merytorycznie dotyczących organizacji pozarządowych i społeczeństwa obywatelskiego do regulowanego załącznikiem do uchwały Regulaminu Sejmu RP przedmiotu działania właściwej komisji (tutaj – Komisji Polityki Społecznej i Rodziny lub Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka) oraz zmianę nazwy jednej z ww. komisji poprzez dodanie do niej członu: „oraz Organizacji Pozarządowych i Społeczeństwa Obywatelskiego”,
– zmianę nazwy senackiej Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji poprzez dodanie do niej członu:  „oraz Organizacji Pozarządowych i Społeczeństwa Obywatelskiego”.

Zdaniem autorów apelu, powyższe rozwiązanie nie narażą parlamentu i budżetu RP na dodatkowe koszty, a nadadzą odpowiednią i należną rangę merytorycznej pracy na rzecz dobrych rozwiązań dla sektora obywatelskiego. Realizacja powyższego postulatu, w opinii organizacji podpisanych pod apelem, to jeden z pierwszych elementów przywracania warunków do dialogu ukierunkowanego na rzecz dobrych rozwiązań legislacyjnych dla kraju.

Jeśli chcesz być na bieżąco, zapisz się do naszego Newslettera!

Źródło: www.ofop.eu
Foto: www.ofop.eu